Górnik - GKS: Wielkie emocje i pełne trybuny! [Historia meczów]

Ciekawe początki

GKS Katowice powstał dopiero w 1963 roku w wyniku połączenia klubów: Górnik 20 Katowice, TKS Rapid-Orzeł Wełnowiec, KS Koszutka Katowice, Katowicki Klub Łyżwiarski, Katowicki Klub Sportowy Górnik, Górniczy Klub Żeglarski Szkwał oraz przedstawicieli trzydziestu dwóch instytucji i zakładów pracy z terenu Katowic. Piłkarze rozpoczęli swój pierwszy sezon od występu w II lidze w sezonie 1962/63, co ciekawe awansując w miejsce m.in. zdegradowanego Dębu, który obok 1.FC, reprezentował Katowice w rozgrywkach I ligi.  Dwa lata później GKS zameldował się w elicie  jako trzeci w historii katowicki klub piłkarski.

Na początek...Górnik

Ósmego sierpnia 1965 roku piłkarze GKS-u rozegrali pierwszy, historyczny mecz w I lidze (dzisiejszej ekstraklasie) Spotkanie odbyło się na Stadionie Śląskim, a rywalem był aktualny Mistrz Polski i zdobywca Pucharu Polski - Górnik Zabrze. Do przerwy beniaminek trzymał się dzielnie, ale w drugiej połowie gole Ernesta Pohla, Jerzego Musiałka i i Erwina Wilczka, rozwiały nadzieje Katowiczan na korzystny rezultat. W rundzie rewanżowej porażka była już mniej bolesna - 2:3. Jednak w następnym sezonie oba spotkania wygrał Górnik w stosunku 3:0. Dopiero piąty pojedynek tych zespołów okazał się zwycięski dla Katowic. Dramatyczny przebieg miał mecz rozegrany dwa lata później -  w maju 1969 roku na chorzowskim "stutysięczniku" . Wtedy ten przerwany przez boiskową awanturę  pojedynek być może pozbawił naszych piłkarzy tytułu mistrzowskiego. Zresztą nie ostatni…

Zmienne koleje losu        

W sezonie 1970/71 katowiczanie spadli z I ligi, do której wrócili dopiero siedem lat później. Co ciekawe, to właśnie  w sezonie 1977/78, kiedy  Górnik zaznał goryczy degradacji, na Bukowej świętowano awans!  Ale nasi piłkarze  już za rok zameldowali się ponownie w gronie najlepszych.  A  GKS Katowice po kolejnym spadku w 1980 roku  następny  awans wywalczył w 1982 roku. I wówczas miejscowi działacze na czele z Marianem Dziurowiczem, postanowili zbudować klub, który będzie grał o najwyższe cele. Co prawda te zamiary nie ziściły się od razu, ale w drugiej połowie lat 80-tych, to m.in. GKS stał się jednym z rywali Górnika w walce o mistrzostwo.

Rywalizacja

W Zabrzu również rozpoczęto prace na wskrzeszeniem Wielkiego Górnika. I przedsięwzięcie przyniosło pierwsze rezultaty. W 1985 roku Górnik wrócił na szczyt. Katowice były dopiero dziesiąte, do końca walcząc o ligowy byt. Za rok zabrzanie powtórzyli sukces, a piłkarze GKS-u zajęli piąte miejsce.  Pierwszego maja 1986 roku to właśnie te zespoły zagrały w finale Pucharu Polski na Stadionie Śląskim. Sześć tygodni wcześniej w lidze Górnik wygrał 4:1. Tym razem wynik był odwrotny. Fenomenalny mecz rozegrał Jan Furtok - zdobywca trzech goli. Co ciekawe ten piłkarz w zasadzie rok wcześniej był już graczem Górnika. Czekał na niego talon na samochód i mieszkanie.  Dowiedział się jednak o tym Marian Dziurowicz i Furtoka zatrzymał w Katowicach. To był chyba jedyny przypadek, że prezes Jan Szlachta nie sprowadził do Zabrza piłkarza, którego chciał...      
Od tego momentu katowiczanie włączyli się do walki o mistrzowski tytuł. Przez cztery kolejne sezony nie schodzili z podium. Jednak mistrzostwo dalej pozostawało w sferze marzeń. Dwukrotnie lepszy był Górnik, raz Ruch i poznański Lech. W tym okresie zespół GKS-u przez 10 lat z rzędu grali w europejskich pucharach. Wiosną 1994 roku doszło do kolejnego dramatycznego meczy pomiędzy Górnikiem i GKS-em, meczu, który być może pozbawił Górnika kolejnego mistrzowskiego tytułu... Górnik prowadził w Katowicach 1:0, był lepszym zespołem i naraz w siedemdziesiątej drugiej minucie rywalizacji zgasł jeden z jupiterów. Co prawda dalej było jasno i można było grać, jednak arbiter po trwającej 70 (!) minut naradzie postanowił przerwać spotkanie. Następnego dnia tych dwudziestu minut  dograno, lecz powtórzono cały mecz, który zakończył się wynikiem 1:1. Ile znaczył ten stracony punkt, przekonaliśmy się w ostatnim, decydującym o mistrzostwie pamiętnym meczu w Warszawie z Legią…

Utracony blask

W połowie lat 90-tych zakończył się najlepszy czas dla piłkarzy z Bukowej. Niestety, to samo dotknęło zespół Górnika. Rozwód z górnictwem, które przecież utrzymywało oba kluby, inna rzeczywistość gospodarcza i polityczna, sprawiły, że i jedni i drudzy nie liczyli się już w walce o podium. Pozostała tylko rywalizacja o ligowy byt. W 2005 roku GKS spadł. Nowy prezes - Piotr Dziurowicz udzielił Gazecie Wyborczej słynnego wywiadu ujawniającego wszechobecną w polskie piłce korupcję. Sam przyznał się do kupienia kilkudziesięciu meczów. Zadłużony klub pozbawiony licencji na grę w II lidze został reaktywowany przez kibiców - dzięki przychylności Śląskiego Związku Piłki Nożnej, który stworzył w ten sposób precedens - nie w klasie B, a w czwartej lidze. Prowadzony przez kibiców klub gładko pokonywał kolejne szczeble, aż w 2009 roku wrócił na zaplecze ekstraklasy.  Z kolei na Roosevelta zapanowała żałoba, bowiem Górnik po raz drugi w swojej historii zaznał goryczy degradacji  i stało się faktem, że oba zespoły po raz pierwszy będą rywalizowały w rozgrywkach I ligi.  Górnikowi już po roku udało się awansować i kiedy wydawało się, że najgorsze już za naszymi piłkarzami, w sezonie 2015/16 sytuacja się powtórzyła. Kolejna bitwa o powrót do elity była trudniejsza niż poprzednio. To GKS był faworytem. Jednak piorunująca końcówka Górnika zakończyła się sukcesem,  a Katowice na taką chwilę musiał poczekać jeszcze siedem lat.

Trochę ciekawostek

Patrząc na poniższą statystykę nie trudno zauważyć, że w tej rywalizacji liczyło się przede wszystkim to, gdzie się odbywała, bowiem w większości  górą bywali gospodarze, choć zanotowano również sporo remisów.  Pomiędzy naszymi klubami doszło do dwóch znaczących transferów.  w 1970 roku po pięciu latach gry w Katowicach, kadrę Górnika zasilił 27-letni świetny, nieustępliwy obrońca - reprezentant Polski -  Jan Wraży.  Z kolei w 1995 roku po półtorarocznej grze w naszym zespole, do Katowic odszedł "srebrny" olimpijczyk z Barcelony - Jerzy Brzęczek.  W 2011 Górnik pozyskał utalentowanego 21-letniego obrońcę - Pawła Olkowskiego, który po zagranicznych wojażach wrócił do Zabrza.  W obu zespołach grali również tacy piłkarze jak: Stanisław Gzil, Adam Dźwigała, Tomasz Zahorski, Bartosz Iwan, Mateusz Kuchta, Dominik Sadzawicki, Sebastian Nowak, Grzegorz Goncerz.   
Bardziej bogato było na ławce trenerskiej. W Katowicach pracował Augustyn Dziwisz, trener, który wprowadził Górnika do I ligi w 1956 roku a w 1961 zdobył tytuł mistrzowski. Podobnie jak zdobywca  kolejnego mistrzostwa w 1963 roku - Ewald Cebula.  Podwaliny pod największe sukcesy Katowiczan kładł Zdzisław Podedworny, trzykrotny trener Górnika.  To z Katowic do Zabrza trafił Adam Nawałka. W obu klubach pracowali ponadto m.in. Władysław Żmuda, Andrzej Gajewski, Alojzy Łysko, Mieczysław Broniszewski i Jan Żurek. Katowicki klub prowadził także Stanisław Oślizło.

Nowy stadion szczęśliwy dla rywali

Kiedy obydwaj rywale w rozgrywkach na poziomie ekstraklasy spotkali się w sezonie 2004/05, nikt nie przypuszczał, że następna rywalizacja nastąpi dopiero 20 lat później!  Wówczas jesienią w Zabrzu Górnik wygrał 4:1. Rewanż został rozegrany przy Bukowej w ostatniej kolejce – 20 czerwca 2005 roku. To było smutne wydarzenie. Gospodarze byli już zespołem zdegradowanym,  a mecz odbywał się bez udziału publiczności. Jedyny gol padł w 90. minucie gry, kiedy katowiczanie wykorzystali rzut karny.   
Po tamtych wydarzeniach piłkarzom GKS-u udało się w końcu  po latach z powrotem awansować do grona najlepszych i we wrześniu „żółto-zielono-czarni” pojawili się przy Roosevelta. Górnik zagrał wtedy bardzo dobre zawody i po dwóch trafieniach Lukasa Podolskiego i jednym Josemy wygrał 3:0. Sam mecz stał na dobrym poziomie a goście zdecydowanie nie stanowili tylko tła dla „trójkolorowych” . Na uwagę zasługiwała również fantastyczna oprawa o jaką postarali się kibice obydwu zespołów.
Rewanż rozegrany 30 marca 2025 roku to dzień, który miał na zawsze zapisać się w historii GKS-u Katowice, bowiem gospodarze zadebiutowali na nowym obiekcie, czyli wypełnionej do ostatniego miejsca Arenie Katowice przy ulicy Nowej Bukowej. W pierwszej odsłonie optyczna przewaga Górnika nie przekładała się na strzały, tych więcej było po stronie nastawionej na kontrę i stałe fragmenty GieKSy, która w 38. minucie wyszła na prowadzenie.  Kilka minut po wznowieniu gry Luka Zahovič  wyrównał i od tego momentu Górnik zaczął przeważać, ale stworzonych sytuacji nasi gracze nie zamielili na bramkę. Ta sztuka udała się jednak rywalom w setnej minucie gry. Chwilę później arbiter tego ciekawego spotkania po raz ostatni użył gwizdka…

Górnik – GKS w liczbach:

• w Zabrzu:            32 mecze,        20-8-4        bramki 62:30 
• w Katowicach:    31 meczów,     3-13-16      bramki 26:41 
• razem:                  64 mecze        23-21-20    bramki 88:71 

Autor: Marek Dziechciarz